خانه / ناروی - نروژ / پناهجویان / زن پناهجوی ایرانی در نروژ خبرساز شد

زن پناهجوی ایرانی در نروژ خبرساز شد

«لیلا بیات» مهاجر 36 ساله ایرانی که در دسامبر سال 2009 میلادی بعنوان پناهجو وارد نروژ شده بود و سالها در کشور نروژ اقامت داشت،در روز هشتم ماه مارچ سال 2017 میلادی(روز بین المللی زن) بخاطر آنچه اداره مهاجرت نروژ آن را نقض قوانین پناهندگی و ارائه پرونده ساختگی پناهجویی نامید،توسط نیروهای پلیس اداره مهاجرت بازداشت و سپس به ایران اخراج شد. وی روز سه شنبه همین هفته-نوزدهم سپتامبر 2017 میلادی- بخاطر حکمی که بخاطر آن از ایران به نروژ پناه آورده بود- یعنی حکم شلاق بخاطر مصرف مشروبات الکلی-  80 ضربه شلاق را در ایران متحمل شد. بنا به اطلاع سازمان حقوق بشر ایران، ساعت یک بعد از ظهر سه‌شنبه 28 شهریور ماه حکم 80 ضربه شلاق «لیلا بیات» در شعبه 3 اجرای احکام دادسرای ارشاد به اجرا درآمد.

اعلام این خبر و همچنین انتشار عکسها و ویدیوهای منتشرشده از جراحات و آثار کبودی ناشی از شلاق خوردن وی توسط دوست روزنامه نگارش که مقیم در نروژ است- «لیلا سعادتی» -موجب شد تا از دیروز،رسانه های نروژی موج بزرگی از انتقادات را متوجه اداره مهاجرت نروژ و همچنین سازمانهای حقوق بشری و دفاع از حقوق انسانی پناهجویان بخاطر نقض آشکار قوانین پناهندگی و حقوق بشری در نروژ کنند. شبکه تلویزیونی TV2 نروژ گزارش مفصلی از داستان دردناک «لیلا بیات» را در اینجا منتشر کرد. در ویدیوی دلخراشی که در کنار این گزارش خبری منتشر شده است،فلش انتقادات متوجه مسئولین اداره مهاجرت نروژ و سازمان های حقوق بشری و حمایت از پناهجویان در نروژ شده است که چگونه به اشتباه حکم اخراج وی از نروژ را صادر و زمینه ساز درد و رنج جسمی و روانی یک پناهجو و همچنین خانواده وی در نروژ شدند.

واکنش وزیر مهاجرت نروژ به خبر شلاق خوردن «لیلا بیات»-پناهجوی زن ایرانی اخراجی از نروژ

وزیر مهاجرت و همگرایی نروژ- «سیلوی لیستاگ» – در واکنش به این خبر و در پاسخ به مردمی که از وی خواستار پاسخگویی در قبال این اتفاق ناخوشایند شده بودند،در صفحه فیسبوک شخصی اش در اینجا پستی با طرفدارانش به اشتراک گذاشت(تصویر زیر) و در آن ضمن ابراز اینکه بعنوان یک سیاستمدار در مورد تصمیمات گرفته شده روی پرونده ها بصورت جداگانه و شخصی هیچگونه دخالتی ندارد،قول پیگیری این قضیه از راه سازمان رسیدگی به شکایات مهاجرت یا Utlendingsnemnda (UNE) را داد.

leila bayat.JPG

واکنش سازمان های حقوق بشری در نروژ

انتشار این خبر در نروژ-کشوری که بر اساس قانون و عهدنامه بین المللی متعهد به رعایت قوانین حقوق بشری پناهجویان است-بیشتر از همه داد سازمان های حقوق بشری و حمایت از پناهجویان را درآورده است. دادوهوارهایی که شاید کمی دیر به هوا بلند شده باشند اما نشان از پیگیری جدی این موضوع و امکان همکاری برای برگرداندن این پناهجوی ایرانی به نروژ را دارند.  Gerhard Folkvord از مشاورین سازمان حقوق بشری در نروژ می گوید: «این اتفاق می افتد چون در سالهای اخیر سازمانهای نروژی بصورت ابتدا به ساکن با هر فرد پناهجویی که به نروژ می آید،بعنوان یک دروغگو رفتار می کنند. این مدیریت سیاسی دولت نروژ در سالهای اخیر بوده است.»

نگاهی گذرا به پرونده قضایی لیلا بیات در ایران و دوران زندگی اش در نروژ

لیلا بیات در سال 1386 خورشیدی به همراه سه تن از دوستانش به دلیل شرب خمر بازداشت و در نهایت در دادسرای ارشاد ناحیه 21 به 80 ضربه شلاق محکوم شده بودند. وی و دوستانش که هرکدام با 7 میلیون تومان وثیقه آزاد شده بودند تا دو سال و نیم تلاش کردند که حکم صادره را تغییر دهند اما پس از نا امید شدن از این امر، لیلا به همراه پسر 5 ساله‌اش-«مانی«- به کشور نروژ مهاجرت می‌کند و آنجا تقاضای پناهندگی خود را مطرح می‌کند اما پرونده پناهجویی وی بارها توسط مقامات اداره مهاجرت نروژ رد می‌شود.

Leila Bayat and her son2.jpg
لیلا بیات در کنار پسرش «مانی» در سال 2009 میلادی

لیلا بیات از سال 2009 میلادی تا زمان پیش از اخراجش همراه با پسرش در شهر کوچک Steinkjer در شمال شهر «ترونهایم» نروژ زندگی می کردند. فرد همزی با لیلا- «بابک ترکی» – که در حدود 15 سال است که در نروژ زندگی می کند،درسال 2013 میلادی برای اجازه اقامت الحاق به خانواده اقدام کرده بود توانست در نروژ در کنار مانی بماند. مانی پیش از اخراج مادرش هم مدتها در مدرسه با فشارها و استرس های روانی ناشی از این اتفاق سر کرده بود و اینک شاهد شلاق خوردن مادرش در ایران است. مدتها پیش از اخراج لیلا بیات و در جریان دادخواهی وی از حکم صادره، «محمد مصطفایی» -وکیل ایرانی و فعال حقوق بشری مقیم در نروژ که خود نیز سالها پیش از ایران متواری و به نروژ پناه آورده بود- پرونده شکایت لیلا بیات را از سازمان حمایت از پناهجویان نروژ NOAS دریافت کرد و آن را به دقت مورد بررسی قرار داد. مصطفایی عقیده داشت که اداره مهاجرت نروژ تفسیر نادرستی از مدارک قانونی ارائه شده توسط لیلا بیات کرده و به اشتباه آنها را مغایر با قوانین اسلامی عملی در ایران قلمداد کرده است. مصطفایی همچنین خاطر نشان کرده بود که وکیل لیلا بیات در ایران نیز صحت و اعتبار مدارک ارائه شده که در سازمان قضایی ایران هم به ثبت رسیده بود را تایید کرده بود.

Leila Bayat and her son.jpg
لیلا بیات در کنار پسرش «مانی» پیش از اخراج از نروژ در سال 2017 میلادی

واکنش ها در داخل ایران

«محمود امیری‌مقدم» ،سخنگوی سازمان حقوق بشر ایران در این خصوص گفت: «این مایه تأسف است که مقامات کشوری مثل نروژ، که به خاطر احترام به حقوق بشر و به‌ویژه حقوق زنان در دنیا شهرت دارد، حاضر به پناه دادن به زنی که ازحکم شلاق در ایران فرار کرده نشدند و او را دوباره به ایران بازگرداندند. در این پرونده مقامات نروژ وظیفه انسانی و حقوقی خود را به خوبی انجام ندادند و در بهترین وجه، بدون اطمینان کامل از اینکه لیلا در صورت بازگشت به ایران مورد رفتار غیر انسانی قرار نمی‌گیرد، او را به ایران فرستادند. شواهد زیادی وجود داشت که حکم شلاق لیلا واقعی بوده ولی مقامات نروژ توجهی به این شواهد نکردند. مسولیت نخست حکم غیر انسانی ۸۰ ضربه شلاق که در مورد لیلا اجرا شد بر عهده حکومت ایران است. ولی مقامات نروژ هم می‌بایستی سهم خود را در مسولیت قبول کنند و در قبال آن پاسخگو باشند.»

لیلا در خصوص پرونده‌اش به سازمان حقوق بشر ایران گفت: «من عیناً مشکلم را به آنها گفتم ولی دولت نروژ 7 بار به پرونده من منفی داد و مدارکی که ارائه کردم را قبول نکرد. آنها می‌گفتند حکم دادگاه، حکم جلب، گواهی وکیل و هرچه من از ایران به ایشان ارائه می‌کردم ساختگی است و کیس من دروغ است. می‌گفتند کارشناس ما در سفارت نروژ در ایران مدارک من را بررسی کرده و گفته چنین حکمی در ایران اجرا نمی‌شود. در نهایت هم به من دو سال ترک خاک کل اروپا را دادند و من را از پسر سیزده ساله‌ام جدا کردند و به ایران دیپورت کردند.»

وی همچنین گفت: «من قبل از اینکه به ایران برگردم و حکمم اجرا شود خیلی خشمگین بودم که چرا باید این اتفاقات بیافتد و من از مملکت خودم فراری باشم. ولی اکنون بیشتر از دست دولت نروژ عصبانی هستم. اینجا قانونی داشت که ما به خاطر رعایت نکردن آن محکوم شدیم، ولی من به دولت نروژ پناه آورده بودم و فکر می‌کردم می‌توانم آنجا در امنیت باشم.»

***

نقدی بر خبر: همه می دانیم که درخواست های پناهجویی در حالت کلی می تواند به دلایل مختلفی اتفاق بیافتد.عده ای به دلایل سیاسی و مذهبی و بخاطر در خطر بودن جان خود یا خانواده شان در وطن،عده ای نه بخاطر ترس از جان اما به دلایل محدودیت های شدید و طاقت فرسا در آزادی های اجتماعی و فرهنگی و بخاطر دستیابی به سطحی مطلوب از یک زندگی آرام و بی دردسر بر اساس باورها یا گرایش های فردی شان،عده ای هم نه بخاطر خطرات جانی یا مالی و نه بخاطر فشارهای اجتماعی بلکه صرفا برای ایجاد تغییر در روند معمول یک زندگی و شاید یک ماجراجویی ساده تقریبا بدون هدف و شاید تنها به قصد سوارشدن بر روی موج مهاجرت و پرتاب شدن به سمت نقطه ای نامعلوم.

فشار بیش از حد و کنترل نشده و نگرانی و درماندگی عمده ی پناهجویان برای موفقیت در روند پناهندگی،همواره به داستانهای چالش برانگیزی منتهی می شود. داستان ها و پرونده هایی که با گرفتارشدن در شبکه ها و باندهای مخوف قاچاق انسان،سرشار از تناقض،دروغ و بی صداقتی هستند و یا حتا در صورت قبولی و پس از گذر سالها اقامت در کشور جدید همچنان احتمال بالقوه بازگشت به نقطه اول و بازگشت یا اخراج به وطن را دارند. افزایش تقاضا و رشد چشمگیر این پرونده های ساختگی و رونق این کسب و کار غیرقانونی در آنسوی مرزها همگی بخودی خود موجب می شوند که به قول معروف،خشک و تر همه با هم بسوزند و گاها خیلی ساده و با کمی پیچیدگی معمول در کیس های ارائه شده نزد سیستم مهاجرتی و قضایی کشور جدید، ناحق جای حق بنشیند و بدین ترتیب پرونده هایی نظیر این پرونده (که قطعا نخستین و آخرین آنها نیز نیست و نخواهد بود) دستکم از حیث انسانی و صرفنظر از دخالت در روند قانونی سیستم قضایی یک کشور و درستی یا نادرستی حکم صادره، همچنان در صدر فهرست پرونده های تاسف برانگیز پناهندگی قرار بگیرند.

منابع و پیوندهای مربوط:

http://www.utrop.no/Nyheter/Innenriks/31603

http://www.tv2.no/nyheter/9376904/

https://iranhr.net/fa/articles/3068/

نگارش،تهیه و تنظیم: زیرآسمان نروژ

Check Also

Demonstrasjon i solidaritet med Hazara-folk i Afghanistan

Den etniske folkegruppen Hazara i Afghanistan har i flere tiår vært utsatt for systematisk krenkelse, …

Leave a Reply

error: Content is protected !!
%d bloggers like this: